Woonark: het bouwproces

Het ontwerpen van de woonark

“Een heel klein beetje jaloers zijn op je opdrachtgever,” zo omschrijft architect Maarten Innemee het ontwerpen van een woonark. Wat een geluk als je straks in een woonark kan wonen: het water, het uitzicht, zwemmen, het zomergevoel… Net zoals Maarten werken er bij ons bureau meerdere architecten aan woonarkprojecten en zij delen de passie voor deze projecten.

De werkwijze die we hanteren begint al tijdens het eerste oriënterende gesprek. Wij vragen aan het begin van het ontwerpproces altijd aan de opdrachtgever om een moodboard te maken zodat we een goed gevoel kunnen krijgen van de ambitie van de opdrachtgever. De wensen van de opdrachtgever vertalen wij vervolgens in een ontwerptekening. Wij geloven er in om het ontwerp van de woonark rustig en eenvoudig te houden. Vaak ligt een woonark namelijk naast andere arken, waardoor het beeld vanaf het water al snel een beetje rommelig wordt. Door niet teveel materialen te combineren en een rustige vlakverdeling van de gevel na te streven ontstaat rust: één of twee expressieve ingrepen is naar ons idee voldoende. De binnenzijde van de woonark ontwerpen wij altijd in relatie met de omgeving, waarbij wij goed kijken naar de ‘lekkere plekjes’ van de ark. Waar valt de zon goed binnen? Waar heb je privacy? Vanaf waar heb je mooi uitzicht over het water? Zodra wij het ontwerp samen met de opdrachtgever tot een goed resultaat gebracht hebben, starten wij met de technische uitwerking van de tekeningen en de vergunningaanvraag bij de gemeente. Tot slot kunnen wij helpen met het begeleiden van de offerteaanvraag bij de arkenbouwer.

6-woonboot-bouwen-architect-1200x600-3

De betonbak van de ark

Nadat wij de bouwtekeningen van de woonark gemaakt hebben en in overleg tot een selectie van de arkenbouwer zijn gekomen, kan de bouw van start gaan. De afbeelding hiernaast laat zien hoe de arkenbouwer te werk gaat. In de loods is een dok met ‘sluisdeuren’ aanwezig. De ‘sluisdeuren’ worden dichtgezet en het water wordt uit het dok gepompt. In de drooggevallen ruimte wordt vervolgens een bekisting voor de betonbak gemaakt. Deze foto is genomen bij Arkenbouw Post uit Marknesse. 

Bij het maken van de bekisting is het voor de arkenbouwer van belang al goed uitgerekend te hebben wat de balans van de woonark is als deze gaat drijven. Je kan je voorstellen dat een badkamer bijvoorbeeld zwaarder is dan een eetkamer. Sommige arkenbouwers maken ter compensatie enkele wanden van de betonbak van de woonark dikker dan andere. Andere arkenbouwers maken voorzetwanden waarachter kleine losse betonblokjes opgestapeld worden.

Prefab gevelelementen

Ondertussen zijn in de fabriek alle wanden en gevels in elkaar gezet. Deze kunnen vervolgens op de betonbak geplaatst worden. Dit gebeurt met een hijssysteem, dat over het dok heen verplaatsbaar is. Op de foto hierboven zijn de houtskeletbouw geveldelen al opgesteld aan de achterzijde van het dok. Wanneer het casco van de woonark gereed is, kunnen de ‘sluisdeuren’ opengezet worden en gaat de woonark drijven. De woonark wordt vervolgens door de arkenbouwer afgebouwd. Bij sommige arkenbouwers, zoals bij Post, gebeurt dit buiten en bij andere arkenbouwers, zoals bij ABC uit Urk gebeurt dit binnen in een grote hal.

5-woonboot-bouwen-architect-768x525-1

De woonark afbouwen

De ark drijft, het casco is wind- en waterdicht en de afbouw gaat beginnen. Aan de buitenzijde van de ark worden de gevels netjes afgewerkt met de gevelbekleding van de woonark. Aan de binnenzijde worden de installaties, zoals verwarming, elektra en ventilatie aangebracht. Als de installaties in de casco houtskeletbouwwanden ingebracht zijn, worden de wanden voorzien van isolatiemateriaal en dichtgemaakt gipsplaten of met een combinatie van gipsplaten en achterhout. Dit laatste adviseren wij altijd te doen, zodat je op alle plekken in je woonboot zaken aan de muur kan ophangen.

bouw-je-eigen-huis-5-compressed


Onder de vloer bevindt zich vaak een kruipruimte. Deze kan als berging en als opstelplaats voor installaties gebruikt worden. De kruipruimte is toegankelijk via een aantal luiken in de vloer. Onder de vloer wordt een deel van de installaties geplaatst. Met name voor de pomp van de ark is dit een goede positie, zoals bijvoorbeeld op onderstaande foto te zien is. Tevens wordt de vloer geïsoleerd, zodat de kou uit de kruipruimte niet de ark in kan trekken. Bij dubbellaagse woonarken ontwerpen wij meestal geen kruipruimte, omdat de hoogte dan zo hard nodig is om de twee verdiepingen in te passen.

woonbootbouwenarchitect-768x525-3
woonboot-bouwen-architect-768x525-5

De laatste afwerkingen

Tot slot worden de wanden en de plafonds afgewerkt. Deuren worden opgehangen en alle aansluitpunten worden voorzien van wandcontactdozen of lichtpunten. Tevens wordt het sanitair geïnstalleerd en wordt de badkamer van tegelwerk voorzien. De woonark is nu klaar om in gebruik genomen te worden, maar moet nog naar haar ligplaats gebracht worden.

woonbootbouwenarchitect-768x525-4

De woonark gaat op reis

Het grote avontuur gaat beginnen! De woonark wordt vanaf de werf naar de ligplaats gesleept. De obstakels, die daarbij horen, zijn met name de bruggen en delen van het vaarwater met een beperkte diepte. Om onder bruggen door te komen wordt de woonark met ballast volgeladen. Vaak zijn dat grote kliko’s, die met water gevuld worden, zodat de ark dieper in het water komt te liggen. Soms kom je een sluis tegen, die maar nét past (zie foto), maar uiteindelijk ligt de ark aan het einde van de dag netjes op haar plek.

waterwoning-betonnen-bak-1200x600-1
Waterwoning Aalsmeer

De wens om in een verdiepte bak, onderwater, extra ruimte te creëren heeft geleid tot het idee van de combinatie van 2 systemen. In het traditionele systeem worden drijvende woningen gebouwd op een betonnen bak. Een meer moderne variant is een drijvende woning op een combinatie van piepschuim en beton. 

ga naar project
woonark-waterwonen-terras-1200x600-1
Woonark met beschut terras

In samenwerking met de opdrachtgever en adviseurs hebben wij het ontwerp uitgewerkt voor deze tweelaags woonark. De woning heeft een vrijwel dichte gevel naar de steiger toe en oriënteert zich met grote glazen ruiten maximaal op het water. De leefverdieping boven is voorzien van een beschut terras zodat men altijd in de luwte kan zitten. De verzonken slaapverdieping wordt door middel van bovenlichten van voldoende licht voorzien zonder dat dit ten koste gaat van de privacy in de vertrekken.

ga naar project
circulaire-woonark-amsterdam-architect-1200x600-1
Circulaire gevel woonark in Amsterdam

In Amsterdam Noord ligt binnenkort een geheel nieuwe woonark met twee woonlagen. De gevelafwerking van deze woonboot is grotendeels afkomstig van een oud schoolgebouw. We vonden dit een mooie manier van bouwen die onze visie op circulariteit ondersteund.


ga naar project
5-woonboot-bouwen-1200x600-1
Splitlevel woonark

Deze woonark ligt in Rotterdam. Door een deel van de woonark split-level te maken wordt optimaal gebruik gemaakt van de beschikbare ruimte en daglicht. Op de bovenverdieping bevindt zich de woonruimte, terwijl de slaapkamers onderin de betonbak liggen.

ga naar project
woonark-woonboot-vinkeveen-1-1200x600
Woonark Vinkeveen

In het hart van het prachtige plassengebied in Vinkeveen hebben wij deze woonark ontworpen. De woonfuncties, zoals keuken, woonkamer en entree liggen op de bovenverdieping, terwijl de slaapkamers zich in het souterrain bevinden. Een centraal geplaatste vide verbindt beide verdiepingen. In deze vide bevindt zich de trap naar de benedenverdieping. De woonboot in Vinkeveen wordt geheel omringd door een steiger en is door openslaande deuren te bereiken vanuit de woonkamer en keuken.

ga naar project
woonark-bouwen-corten-staal-1200x600-1
Woonark in Corten staal

Het uitgangspunt van het ontwerp van deze woonark in Broek in Waterland was om de horizontaliteit van het bestaande landschap te vertalen in de compositie van deze tweelaagse woonark. Dit is gedaan door een mooie horizontale belijning in de gevel te maken en daarnaast door goed na te denken over de indeling van de kozijnen en de algehele opzet van de woonark.

ga naar project
maisonette-woonark-architect-1200x600-1
Maisonettes in woonark

Deze woonark is verdeeld in vier maisonettes. De slaapfuncties bevinden zich op de onderste verdieping, terwijl de woonfuncties op de open bovenverdieping gesitueerd zijn. De twee lagen zijn door middel van een groot trapgat ruimtelijk met elkaar verbonden. Aan de landzijde zijn alle woningen voorzien van een grote tuin.

ga naar project
0972-st-pre-web-website-1200x600-gr11482483520
Duurzame waterwoning

Duurzaamheid begint ten eerste bij een goede organisatie van de plattegrond. Alle dienende ruimtes zijn in een gesloten volume aan de noordzijde gelegd. Dit zijn de ruimtes die geen of minder energie vragen en waar de bewoner niet langdurig verblijft. Vanuit energetisch oogpunt is het gunstig deze als buffer aan de noordzijde te leggen. Het wonen bevindt zich daarentegen aan de zuidzijde. De zuidzijde bestaat geheel uit glas zodat er maximaal geprofiteerd wordt van de zon en het uitzicht.

ga naar project
woonark-architect-amsterdam-1200x600-1-compressed
Woonark Amsterdam

De woonark ligt aan de gracht in Amsterdam. Het verticale stramien in de gevel zorgt voor een heldere structuur. Door deze systematiek is het mogelijk om in hetzelfde gevelconcept zowel een open, glazen gevel richting de gracht als een gesloten gevel naar de straat te maken.

ga naar project